TAFELTJE ONTDEKJE - WINTER
Het tafeltje begint binnen, waar de kachel brandt, waar stevige soepen worden bereid, waar in de winkel de kool, en de – goed bewaarbare – aardappels, pompoenen, winterwortels, knolselderij en droogbonen nadrukkelijk aanwezig zijn, maar waar het voedsel vers van eigen land op begint te raken. Winter, is men er in het verleden ooit echt gerust op geweest?
Binnen, om het contrast met buiten des te scherper te laten uitkomen.
Binnen de warmte, de bonte pracht, de veel- en volheid van onverstaanbare geluiden in de kleine ruimte, waar ieders oog blijft haken aan kortstondige details.
Buiten de kou, de vale tinten die aan alles wat er staat scherpe contouren geven; alles staat er nu binnen een eigen heldere omlijning, verstilling die verscherpt wat er aan geluiden doorheen breekt – nu hoor ik echt dat twee mensen aan de overkant van de straat met elkaar praten –, de blik zoekt de verte, hoogte, het landschap, bossen, wateren en luchten; niet de plek, niet de kachel waarmee je voorzichtig moet zijn, of deze voorraad aardappelen, nee; de grote lijnen –
Langs die lijnen begint ook de zwervende, rebelse, middeleeuwse dichter, om af te ronden met: Verijsd is alles thans op aarde, maar ik alleen ben niet verstard, /omdat mijn borst een gloed bewaarde, die ’t vriesweer tart …
En in de 19de eeuw de dichter Longfellow in het gedicht Sneeuw-vlokken : Precies op het moment dat het gekwelde hart / In de witte bemoediging gaat biechten, / Openbaart de rusteloze hemel / De smart die hij voelt …
En Christiaan van Geel in 1971: Dooi ritselt en de nacht door tuinen, tast (…) Om vuur dat zich kan meten met de vorst / tast dooi op tenen tevergeefs …
Winterse smart, wankele hoop, vergeefsheid, verlies, een pijnlijk verlangen: is men er ooit echt gerust op geweest? Zelfs het sneeuwklokje, met de symbolische kleur voor hoop, zuiverheid en onschuld werd wel gebruikt op grafmonumenten voor kinderen; wit voor de onschuld, het hangende bloempje voor… verlies.
