TAFELTJE ONTDEKJE KOMT TERUG
Tafeltje ontdekje
Na mijn deelname aan het project Metamorfosen in de Moestuin van kunstenares Sasja Houba, ben ik uitgebreider en dieper gaan zoeken in de geschiedenis van de omgang – beter nog: de verkéring – tussen mensen en planten. Vandaag de dag lijken voor het grote publiek vooral nut, noodzaak en decoratie hun stempel te drukken op die omgang met planten, naast de wetenschappelijke interesse bij een kleiner gezelschap. Maar dat is, in ieder geval in het Europese en mediterrane verleden wel anders geweest
Jules deelname aan het ecologisch kunstproject van Sasja Houba
"Die sociaal-culturele geschiedenis biedt het schouwspel van onze nooit aflatende, heldhaftige, maar ook wanhopige (en soms zelfs kwaadaardige) pogingen om weg te komen bij onze toevalligheid; het idee dat wij mensen er net zo goed niet hadden kunnen zijn, of ondenkbaar ánders – wegkomen dus bij de mogelijkheid van absurditeit en chaos onder ons bestaan"
- mijn parafrase van een citaat van Jacques Monod
Wie (klein-)kinderen kan meemaken in hun ontwikkeling, herkent die drang en gedrevenheid van onze soort om voortdurend betekenisvolle orde te scheppen. We willen verbanden zien, samenvatten, indelen, samenhang verklaren, beredeneren, onder een noemer brengen, grote verhalen vertellen – te beginnen met de mythen over onze oorsprong, zoals ieder volk er wel een heeft. En we willen uitdrukking geven aan aandringende en blijkbaar onderling herkenbare gevoelens die ons ervaren begeleiden: zoals levenslust en vreugde bij het aanbreken van de lente, ontzag als de natuur zich voordoet als groter dan wijzelf, dankbaar zijn voor een goede oogst, dankbaarheid betonen aan de gemeenschap waar we deel van uitmaken, en eerbied aan wie ons voorgingen. En als we echt teneinde raad zijn rest ons alleen nog maar het bezweren, met een magisch ritueel.
Eeuwenlang kreeg die menselijke scheppingsdrift mede vorm door de omgang met – vooral bloeiende – planten, door hun bruikbaarheid, hun levensritme, hun uiterlijk en hoe ze zich aan ons voordoen (verschijnen)
Die geschiedenis zal dit jaar het tafeltjesproject inspireren.
Het tafeltje ontdekje zal zwerven over de Moestuin tussen plekken waar iets te zien is, zoveel mogelijk zonder tussenkomst van schermen en afbeeldingen, met een minimum aan tekst en een hoofdrol voor poëzie als begeleider van het aandachtige, geconcentreerde kijken
Jules