Rode bieten
De klassieke Hollandse kroten
Dit recept komt uit een boek met recepten van scheepskoks uit de haven van Rotterdam. Die mensen moeten het uiteraard doen met grote hoeveelheden - alle recepten zijn voor 20 personen - en met ingrediënten die lang bewaard kunnen worden. En dat laatste geldt voor ‘kroten’. Vandaar het recept voor kroten van mevr. Stam van het schip de Zeldenrust, aangepast aan landrotten.
Ingrediënten: 2 kilo kroten, 1 dl azijn, peper en zout, 20 gram suiker, 2 uien
- Was 2 kilo kroten (rode bieten) en kook ze gaar in ruim water zonder zout. N.b. bij het koken van rauwe bieten is het zaak ze niet te laten ‘bloeden’; daarom worden ze nog niet gesneden, snijdt de tuinder de bladstelen niet heel kort af, en gebruiken we nog geen zout omdat dat vocht uit planten trekt. Koken duurt ongeveer 25 minuten
- De gare kroten afstropen (vel), grof raspen, en dan weer aan de kook brengen met een beetje water, azijn, suiker en zout en peper naar smaak
- Snipper de uien en voeg deze toe
- Dit alles 15 minuten laten stoven
- Serveer met gekookte aardappelen en uitgebakken rookspek.
Salade van rijst met bietjes en sinaasappel, maaltijdsalade voor 4 personen
Van het zware Hollandse over naar het Franse lichte werk; je weet maar nooit wat voor weer het wordt.
Ingrediënten: 225 gram rijst (gemengd: wit met lange korrel 175 gram en wilde 50 gram , vaak al in die mix te verkrijgen), 4 hand-sinaasappelen, een pond bietjes, 2 witlofstruikjes, peper en zout, bieslook, bekertje crème fraîche, knoflook , honing, mosterd.
- Kook de rijst volgens voorschrift, giet af en laat afkoelen
- Ontdoe de sinaasappels van schil en witte vel
- Neem een schaal en maak daarboven de moten van de sinaasappels los
- Vang het sap op in de schaal, bewaar in de koelkast en doe de moten in een aparte schaal
- Was en kook de bietjes, ontvel ze en snijd ze in dobbelsteentjes
- Meng ze met de sinaasappel-moten, bedekken en koel zetten
- Meng de afgekoelde rijst met het sinaasappelsap, peper en zout erbij naar smaak
- Neem 4 borden. Leg langs elke bordrand een krans van witlof-blaadjes, in het midden een flinke schep rijst, daarop het bietjes-moten mengsel
- Snipper er bieslook overheen
- Serveer apart een schaaltje saus: Meng 4 eetlepels crème fraîche, een geperste knoflookteen, twee flinke theelepels honing, een halve eetlepel zachte mosterd, en geraspte schil van de sinaasappel.
Irak: Kofta shawandar hamudh (gehaktballetjes met zoet-zure bietjes), hoofdgerecht voor 4 personen
Ingrediënten: 750 gram rauwe bieten, 1 ui, plantaardige olie, 5 eetlepels fijngehakte peterselie, 1 theelepel kaneel, peper en zout, 750 gram runder- of lamsgehakt, 2 citroenen, suiker, rijst.
- Pel de rauwe bieten (*) snijd ze doormidden en kook ze 1 uur zachtjes in water
- Kneed de peterselie, kaneel, drie-kwart theelepel zout en de peper door het gehakt
- Maak er balletjes van ter grootte van een walnoot
- Fruit 1 grofgehakte ui in de olie goudgeel
- Doe de gehaktballetjes erbij en bak ze licht aan alle kanten
- Doe dan de balletjes en de ui in de pan met de bietjes
- Voeg toe: het sap van 2 citroenen en anderhalve eetlepel suiker (of mix dit naar smaak)
- Laat het geheel 20 minuten zachtjes koken
- Serveer warm over rijst heen
* N.b. hier kunnen de bietjes wel gesneden worden voor het koken omdat het kookwater niet wordt weggegooid.
Rusland: Borstsj, voor- of bijgerecht voor 4 personen
Dit gerecht kent vele varianten waaronder zware met runderbraadstuk, rookworst en ham. Hier een meer zomerse, die warm en koud als voor- of bijgerecht gegeten kan worden.
Ingrediënten: 600 gr. rauwe bieten, 1 ui, 1 liter vleesbouillon, 1 theelepel karwijzaad, 1 hardgekookt ei, suiker, eetlepel citroensap, 125 ml zure room.
- Was de bietjes, kook ze en ontvel ze
- Snijd ze in blokjes
- Pel en snipper de ui
- Doe in de pan de bietjes, ui, de bouillon, peper en zout en het karwijzaad
- Breng dan de kook en laat 30 minuten zachtjes koken
- Pureer de soep met de staafmixer of roerzeef
- Snijd het hardgekookte ei in stukjes
- Verwarm de gepureerde soep door en door
- Doe er een snufje suiker en het citroensap doorheen
- Strooi er naar smaak nog wat peper en zout over
- Roer vlak voor het opdienen de zure room erdoor en strooi het ei erover strooien
Meer informatie over rode bieten
De wilde biet is een strandplant met vlezige bladeren, die algemeen voorkomt langs de kusten van Zuid- en West-Europa, Noord-Afrika en Azie. Het is een vaste plant en komt het meest voor op kiezelstranden, vaak net boven de vloedlijn. De snijbiet variant, waarvan alleen het blad geoogst wordt, werd door de Grieken in cultuur gebracht. De rode bietjes werden later door de Romeinen ontwikkeld.
Gezien de oorspronkelijke groeiplaatsen is het niet verwonderlijk dat bij de teelt van kroten de toediening van zout een positief effect heeft. Verder hebben ze een lichte, goed doorlatende grond nodig en veel licht.
